Một trong những điểm mới nổi bật của luật là việc lần đầu tiên quy định cụ thể về tài sản số và trí tuệ nhân tạo (AI), đây là hai lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ và cần thiết có khuôn khổ pháp lý để bảo vệ quyền lợi người dùng và bảo đảm an toàn hệ thống.

Về tài sản số, luật xác định đây là loại tài sản theo pháp luật dân sự nhưng được thể hiện dưới dạng dữ liệu số và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử. Các nội dung quản lý bao gồm: tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao, xác lập quyền sở hữu, điều kiện kinh doanh, bảo mật, phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố… Luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết việc phân loại tài sản số theo mục đích sử dụng, công nghệ hoặc tiêu chí khác.

Về AI, Luật thiết lập các nguyên tắc phát triển, cung cấp và sử dụng hệ thống AI nhằm bảo đảm tính minh bạch, kiểm soát rủi ro suốt vòng đời, bảo vệ quyền con người và an toàn xã hội. Đặc biệt, các hệ thống AI rủi ro cao và có tác động lớn sẽ phải tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật, quản trị dữ liệu, an ninh mạng và có dấu hiệu nhận dạng rõ ràng. Đây là lần đầu tiên Việt Nam ban hành quy định ở cấp luật về quản lý toàn diện AI.

Luật dành nguyên một chương riêng (Chương III) quy định về phát triển công nghiệp bán dẫn là ngành then chốt của công nghiệp công nghệ số. Theo đó, Chính phủ sẽ xây dựng Chiến lược phát triển bán dẫn, ưu tiên thiết kế và sản xuất chip bán dẫn, với các chính sách đặc thù như ưu đãi đầu tư đặc biệt cho các dự án sản xuất chip, thiết bị bán dẫn và sản phẩm phụ trợ trong chuỗi cung ứng, được hưởng các ưu đãi vượt trội về thuế, đất đai, tín dụng và hỗ trợ tài chính trực tiếp từ ngân sách địa phương; hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu dây chuyền, thiết bị đã qua sử dụng phục vụ nghiên cứu và sản xuất chip nếu đáp ứng tiêu chí kỹ thuật do Bộ Khoa học và Công nghệ quy định; áp dụng chính sách hải quan riêng, cho phép chế độ ưu tiên trong thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ giữa các doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất chip bán dẫn. Đây được xem là cơ sở pháp lý để hình thành hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam, thu hút đầu tư quốc tế và nâng tầm công nghiệp quốc gia.

Luật quy định hàng loạt chính sách ưu đãi mạnh mẽ cho doanh nghiệp, nhân lực và hạ tầng ngành công nghệ số. Doanh nghiệp công nghệ số được hưởng chính sách ưu đãi đặc biệt nếu hoạt động trong các lĩnh vực trọng điểm như sản xuất chip, AI, nội dung số…; các dự án quy mô lớn còn có thể được hỗ trợ trực tiếp chi phí xây dựng nhà máy, mua thiết bị từ ngân sách địa phương. Các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong ngành công nghệ số được hỗ trợ đào tạo, nghiên cứu, mua công nghệ, tư vấn khởi nghiệp từ ngân sách địa phương hoặc Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số. Khu công nghệ số tập trung được coi là địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, được áp dụng chính sách đầu tư vượt trội và ưu tiên kết nối hạ tầng./.

CTV.XTTM