Thực trạng hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại đang là vấn đề nhức nhối, gây thiệt hại nghiêm trọng. Về hóa chất, tiền chất, nhiều loại tiền chất công nghiệp hiện vẫn bị lợi dụng để điều chế ma túy tổng hợp, trong khi đó, không ít hóa chất không rõ nguồn gốc được sử dụng trong pha chế thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm và thuốc bảo vệ thực vật, gây rủi ro lớn cho sức khỏe cộng đồng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ấn nút khai trương tại Lễ công bố triển khai thí điểm Giải pháp định danh, truy xuất nguồn gốc hoá chất, tiền chất trên nền tảng VNeID

Giải pháp định danh truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất (VNIDCheck) được ra mắt nhằm khắc phục các kẽ hở trong quản lý do thiếu liên thông dữ liệu giữa các ngành. Đây là minh chứng cụ thể cho việc hiện thực hóa chủ trương đột phá về chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, biến dữ liệu dân cư thành “tư liệu sản xuất số”. Với giải pháp này, Bộ Công an cam kết hệ thống định danh, truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất sẽ tiếp tục được hoàn thiện dựa trên phương châm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, bảo đảm hệ thống được triển khai thống nhất, an toàn, hiệu quả và bền vững.

Tại Việt Nam, lĩnh vực hóa chất và tiền chất đóng vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp, nông nghiệp, y tế và quốc phòng. Việc chưa có một hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn diện, đồng bộ đã tạo kẽ hở cho một số đối tượng cố tình lợi dụng sử dụng sai mục đích một số hóa chất, tiền chất hoặc lợi dụng, lạm dụng trong sản xuất hàng giả, hàng nhái trong dược phẩm, thuốc chữa bệnh và các sản phẩm có liên quan.

Mô hình tổng thể của hệ thống VNIDCheck  (https://vnidcheck.vn/)

Thực hiện Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia, Bộ Công Thương được giao chủ trì phối hợp Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan phối hợp với Bộ Công an triển khai định danh điện tử các tổ chức hoạt động về hóa chất. Theo đó, Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) đã phối hợp chặt chẽ với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), cùng các đơn vị liên quan triển khai xây dựng Hệ thống định danh và truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất (VNIDCheck). Đến nay, hơn 13.000 dữ liệu doanh nghiệp trong lĩnh vực hóa chất, tiền chất đã được chuẩn hóa, làm sạch; hạ tầng kỹ thuật của hệ thống được hoàn thiện, bảo đảm an toàn, an ninh cấp độ 3, kết nối và tích hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia có liên quan, sẵn sàng đưa vào vận hành trên phạm vi toàn quốc.

Sự ra đời của hệ thống VNIDCheck không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật và quản lý, mà còn thể hiện tầm nhìn đổi mới trong việc ứng dụng công nghệ số vào lĩnh vực quản lý nhà nước đối với hóa chất, một lĩnh vực có tác động trực tiếp đến an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững. Việc áp dụng công nghệ hiện đại giúp nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng hóa chất, hạn chế tối đa các hành vi gian lận, sử dụng sai mục đích hoặc lưu hành sản phẩm không đạt chuẩn. Đồng thời, hệ thống hỗ trợ cơ quan quản lý theo dõi, đánh giá và kiểm soát rủi ro một cách chủ động hơn, thay vì chỉ phản ứng sau khi sự cố xảy ra.

VNIDCheck còn góp phần tiêu chuẩn hóa quy trình quản lý, giúp dữ liệu được liên thông và cập nhật theo thời gian thực, tạo nền tảng quan trọng cho việc dự báo, phân tích và hoạch định chính sách. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi ngành hóa chất gắn liền với nhiều nguy cơ về cháy nổ, độc tính và tác động môi trường; do đó, mọi công cụ hỗ trợ giám sát hiệu quả đều mang lại giá trị thiết thực. Với VNIDCheck, năng lực quản lý nhà nước được nâng cao, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động minh bạch, tuân thủ và an toàn hơn./.

CTV.THKT