Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Israel (VIFTA) được ký kết ngày 25/7/2023 và chính thức có hiệu lực từ 01/10/2024. Đây là hiệp định thương mại tự do đầu tiên giữa Việt Nam với một quốc gia Trung Đông, mở ra cơ hội lớn về xuất khẩu nông sản, dệt may, điện tử, thiết bị y tế và nhiều lĩnh vực khác. Để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế quan theo VIFTA, hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ (ROO - Rules of Origin) được quy định tại Thông tư số 11/2024/TT-BCT ngày 01/8/2024 của Bộ Công Thương (Thông tư số 11/2024).

Hiệp định VIFTA giữa Việt Nam và Israel được ký kết, tạo tiền đề phát triển trong tương lai

Thông tư số 11/2024/TT-BCT, quy định chi tiết về quy tắc xuất xứ hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam và Israel (VIFTA). Thông tư này là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm triển khai hiệu quả các cam kết về ưu đãi thuế quan và tạo thuận lợi cho thương mại song phương. Thông tư quy định cụ thể các tiêu chí xác định hàng hóa có xuất xứ Việt Nam hoặc Israel, bao gồm: hàng hóa có xuất xứ thuần túy; hàng hóa sản xuất từ nguyên liệu có xuất xứ; và hàng hóa sử dụng nguyên liệu không có xuất xứ nhưng đã trải qua công đoạn gia công hoặc chế biến đầy đủ theo quy tắc cụ thể từng mặt hàng (RVC, CTC, hoặc quy trình gia công).

Một điểm nổi bật của Thông tư là cơ chế “De Minimis” cho phép linh hoạt trong xác định xuất xứ với ngưỡng tối đa 10% trị giá xuất xưởng hoặc trọng lượng hàng hóa đối với nguyên liệu không có xuất xứ. Ngoài ra, nguyên tắc “cộng gộp xuất xứ” cũng được áp dụng, cho phép nguyên liệu có xuất xứ từ một nước thành viên được coi là có xuất xứ tại nước thành viên còn lại. Để đảm bảo tính minh bạch và thuận tiện, Thông tư quy định rõ về các loại chứng từ chứng nhận xuất xứ: Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu VIFTA (C/O), chứng từ tự chứng nhận do nhà xuất khẩu đủ điều kiện phát hành, và chứng từ của nhà xuất khẩu cho lô hàng trị giá dưới 1.000 USD. Quy trình cấp, cấp sau, cấp lại và kiểm tra C/O cũng được quy định chi tiết nhằm đảm bảo tính hợp lệ và phòng ngừa gian lận thương mại.

Ngoài ra, Thông tư cũng đưa ra các quy định rõ ràng về vận chuyển trực tiếp, hàng hóa triển lãm, miễn nộp C/O cho hàng phi thương mại trị giá thấp, và cách thức xử lý khi có sai lệch nhỏ trong chứng từ. Việc kiểm tra xác minh xuất xứ được thực hiện theo phương thức rủi ro và phối hợp giữa cơ quan có thẩm quyền của hai nước.

Việc nắm vững quy tắc xuất xứ hàng hóa theo Hiệp định VIFTA giúp doanh nghiệp Việt Nam tận dụng ưu đãi thuế quan, mở rộng thị trường xuất khẩu sang khu vực Trung Đông, một thị trường tiềm năng và giàu cơ hội. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật quy định, chuẩn bị hồ sơ xuất xứ đầy đủ và liên hệ các cơ quan chức năng để được hướng dẫn chi tiết trong quá trình thực hiện./.

CTV.THKT